Brezilya’nın Tahıl Üretimi Rekor Kırdı, Depolama Sorunu Büyüyor

Brezilya'nın Tahıl Üretimi Rekor Kırdı, Depolama Sorunu Büyüyor

Brezilya, 2025/2026 hasat döneminde tahıl üretimini yaklaşık 350 milyon tona çıkararak tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı. Ancak, bu büyüme, ülkedeki depolama kapasitesi yetersizliğini de beraberinde getirdi. Ulusal Tedarik Şirketi (Conab) tarafından yayımlanan veriler, mevcut depolama kapasitesinin yalnızca 225,26 milyon ton olduğunu ve bu durumun toplam mahsulün sadece %59’unu karşılayabildiğini göstermektedir. Geriye kalan %41’lik bir hacim depolanacak alan bulamıyor.

Brezilya’daki depolama kapasitesi açığı, 124 milyon tonu aşarak tarihsel bir rekor kırdı. Bu açık, komşu ülke Arjantin’in yıllık toplam tarımsal üretimine eşdeğer bir seviyeye ulaştı. Depo yetersizliği, üreticileri mahsullerini hasat döneminde hızlı bir şekilde satmaya veya açık alanlarda muhafaza etmeye zorlamakta.

Son on yılda, depolama kapasitesi yıllık ortalama %2,99 artışla 140,55 milyon tondan 225,26 milyon tona yükselmiş olmasına rağmen, aynı dönemde tahıl üretimindeki artış, altyapı ile üretim arasındaki farkın açılmasına neden oldu. Conab verilerine göre, mevcut açığın büyümesini durdurmak için yeni depo ve silo inşaat hızının en az iki katına çıkarılması gerekiyor.

Brezilya genelindeki 12.116 depolama biriminin dağılımında belirgin bölgesel farklılıklar gözlemleniyor. Merkez-Batı bölgesi 3.158 birim ile 92,63 milyon ton kapasiteyle lider konumdayken, Güney 5.526 birim ile 74,21 milyon ton kapasiteye sahip. Güneydoğu, Kuzeydoğu ve Kuzey bölgeleri ise daha düşük kapasitelere sahip. Mato Grosso eyaleti 57,9 milyon ton kapasite ile ilk sırayı alırken, Paraná ve Rio Grande do Sul onu takip ediyor. Bununla birlikte Matopiba gibi yeni tarım bölgelerinde altyapı sorunları sürüyor.

Ulusal kapasitenin büyük bir kısmını dökme yük sistemleri (silolar) oluştururken, geleneksel depolar da önemli bir yer tutuyor. Çiftlik içi depolama alanları yıllık %3,65 büyüme ile artış göstermiştir; 2010 yılında 20,98 milyon ton olan bu hacim, 2026’da 37,25 milyon tona ulaşmıştır. Çiftliklerin toplam kapasitedeki payı ise %16,54 olarak kaydedilmiştir.

Depolama yetersizliği, ekonomik ve fiziksel kayıpları da beraberinde getiriyor. Ürünlerini depolayamayan çiftçiler, hasat döneminde arz fazlası oluşturarak piyasa fiyatlarını düşürmekte. Uygun koşullarda saklanamayan tahıllar, nem, zararlı haşereler ve kontaminasyon gibi sorunlar nedeniyle kalite kaybı yaşamaktadır. Ayrıca, depolama imkânlarının eksikliği, nakliye işlemlerinin hasat aylarında yoğunlaşmasına ve bu durumun da karayolları, demiryolları ve limanlarda aşırı yoğunluğa yol açarak navlun maliyetlerini artırmasına neden oluyor.

Federal hükümet, kırsal alanlarda depo yapımını teşvik etmek amacıyla sübvansiyonlu kredi imkanları sunmaya devam ediyor. Conab, güvenli ve sürdürülebilir bir tarım ekosistemi için statik depolama kapasitesinin toplam üretimin en az %120’sine tekabül etmesi gerektiğini vurguluyor.

Author: Serkan Koç